Houtskelet en Dampopen Bouwen

Een van de no-discussion criteria bij de keuze van onze bouwfirma was de muuropbouw.  Als het over muuropbouw gaat was er één belangrijk punt waarop we níet wilden zondigen: een dampopen structuur.  Deze blogpost schreven we met de bedoeling op een begrijpelijk manier uit te leggen waaróm dit nu net zo cruciaal is.  Immers: hoe meer je weet, hoe minder je jezelf laat wijsmaken.  (Verschiet er niet van als je volgende keer batibouw binnenwandelt en de ene “grote” naam na de andere ziet zondigen tegen onderstaande principes Smile.)  Dit was een van de redenen voor onze uiteindelijke keuze voor QBuild .

Waterdamp … en wat het met bouwen te maken heeft.

We koken, we douchen, we transpireren, … Wanneer we in huis leven, creëren we een zekere hoeveelheid waterdamp.  That’s ok, deze bevindt zich in de lucht en we zullen hier nooit hinder van ondervinden.

Waterdamp blijft echter niet onder alle omstandigheden waterdamp.  Haal even je beste fysica terug boven van in het middelbaar.  Afhankelijk van de luchtdruk en temperatuur, kan lucht méér of minder waterdamp bevatten.  Nu, de luchtdruk kan misschien wel wat variëren met het weer, maar laat ons het hier even hebben over de temperatuur.  De hoeveelheid water die lucht écht bevat, uitgedrukt ten opzichte van de maximum hoeveelheid water die de lucht kán bevatten (gegeven een bepaalde temperatuur en druk) wordt uitgedrukt als de “relatieve luchtvochtigheid”.   Dit is een percentage.

Naarmate lucht afkoelt, neemt ook het vermogen ervan af waterdamp te bevatten.  Met andere woorden: warme lucht kan meer waterdamp bevatten dan koude.  Als je warme lucht voldoende afkoelt, komt deze op een punt dat hij méér water bevat dan zijn vermogen het “nog op te houden”.  (Dit is het “dauwpunt”: de relatieve luchtvochtigheid is dan 100%)  Op dit moment treedt condensatie op.  Dit wil zeggen dat op een gegeven moment, bij afkoeling, er “water” komt uit de lucht.

Nu is waterdamp niet bepaald schadelijk voor een bouw; maar water des te meer!

Koudebruggen en Vochtige Isolatie

Overal waar lucht gaan kan, gaat ook de waterdamp mee die erin zit.  Indien je bouwschil zodanig is opgebouwd dat warme/vochtige lucht vanuit je binnenklimaat de kans krijgt zich te verplaatsen tot in de isolatieschil loop je het risico dat deze hier zou afkoelen.  (Veronderstel voor de rest van de discussie even een houtskeletbouw.)

Immers: naarmate de lucht verder doordringt naar de buitenkant van de gebouwschil toe, hoe kouder het zal worden en hoe groter het risico op condensatie.  Wanneer waterdamp in de lucht zou condenseren in je isolatieschil, wordt deze nat.  Isolatie die vochtig wordt verliest aan isolatiecapaciteit.

Hetzelfde geldt overigens niet alleen voor je isolerende schil: als er ergens in de woning koude oppervlaktes zijn (zoals koudebruggen) zou vocht er zich kunnen afzetten omdat de lucht er op deze plaatsen afkoelt.  Dit geeft mogelijk dan weer gevolg tot vochtproblemen.

Ventileren dan maar

Om een gezond binnenklimaat na te streven is ventileren cruciaal.  Dit kan op verschillende manieren, maar laat ons deze nu even buiten beschouwing laten.  Een van de voordelen die een goede ventilatie met zich meebrengt is de afvoer van vochtige lucht.  Immers: hoe minder vochtige lucht, hoe kleiner het risico op afzet van vocht bij koudebruggen etc…

Voorkomen is beter dan genezen: het dampscherm

Om je al het bovenstaand beschreven plezier te besparen plaats je een zogenaamd “dampscherm” aan de binnenzijde van je bouwschil.  (Aan de “warme kant” van de isolatie.)  Dit dampscherm voorkomt dat warme (en vochtigere) lucht van je binnenomgeving door kan dringen in de bouwschil.  Hiermee tracht je de hoeveelheid waterdamp in de schil en het risico ervan op condenseren te minimalizeren.

Dampschermen kunnen op verschillende manieren worden uitgevoerd.  Vaak gaat het om een specifiek soort folie dat achter je gyproc steekt of over hard plaatmateriaal (OSB/Spano) dat luchtdicht wordt afgetaped.

Het belang van dampopen bouwen

Samenvatting tot nogtoe: je tracht te voorkomen dat vocht doordringt daar waar je het liever niet wil: je gebouwschil.  Dit doe je door een goede ventilatie en het aanbrengen van een damprem of dampscherm.

Maar… zeg nooit nooit.  Net als water, zoekt waterdamp zijn weg.  Dit wil zeggen dat een minimale kier of spleet reeds volstaat om toch vochtige lucht door te laten.  Vandaar ook het belang van het aftapen van naden en luchtdicht bouwen.  Niets is echter perfect en je kan er dan ook maar beter vanuit gaan dat dit zich vroeg of laat toch voordoet.  Wat dan?

Waterdamp die zich in de gebouwschil bevindt wil je daar het liefst weg.  Daarom moet je het ook de kans geven om weg te kúnnen.  Als je aan je binnenzijde immers een dampscherm aanbrengt, kan het alvast niet gemakkelijk terug naar de binnenruimte.  Richting buitenlucht dan maar?  Inderdaad – maar dan moet je gebouwschil correct zijn opgebouwd en moet de buitenbeplating van je houtskeletstructuur dampopen zijn!

Om maar een voorbeeld te geven: als je houtskelet een muuropbouw heeft met OSB plaat aan binnenkant + houten stijlen + OSB plaat aan de buitenkant, kan het opgesloten vocht niet weg.  (Waterdamp geraakt immers niet door de buitenste OSB plaat.)  Beeld je dan nog in dat er tegen deze OSB buiten nog een harde PUR plaat zou worden aangebracht (Recticel of Kingspan Resolplaat): dit maakt de zaak alleen maar erger en laat helemaal geen vocht meer door.  Je bent in dat geval volledig aangewezen op je damprem / dampscherm.

Een dampopen opbouw voorziet in een buitenplaat waardoor waterdamp zich gemakkelijk kan verplaatsen.  Houtvezelplaten lenen zich hier uitstekend toe.  (Celit of Pavatex of Gutex, …)  In ons voorbeeld wil dit zeggen: géén OSB langs de buitenzijde, maar liever een Celit 3D.  (Zie foto.)  Als je er dan toch nog voor zou willen kiezen om bovenop deze houtvezelplaat nog een bijkomende isolatie te plaatsen, zorg dan ook dat deze dampopen is.  (Dus zeker geen dampdicht PUR plaat.)

Zoals vaak is de wereld niet zwart / wit.  Een materiaal is niet “open” of “toe”, maar wordt gekenmerkt door een zogenaamd “dampdiffusieweerstandsgetal” µ.  (Dat van Celit 3D is bijvoorbeeld “5” – terug te vinden op de technische fiche.)

Advertenties
%d bloggers liken dit: